Z radością informujemy, że w międzynarodowym czasopiśmie Psychoanalytic Psychotherapy (wydawnictwo Taylor & Francis) ukazał się ważny dla nas artykuł, pt. „Projective identification, hostile attribution bias, and personal narrative in integrative psychotherapy”. Dotyczy on zjawisk, które psychoterapeuci znają z codziennej pracy w gabinecie: identyfikacji projekcyjnej oraz skłonności do przypisywania innym wrogich intencji.
Identyfikacja projekcyjna to pojęcie wyrosłe z tradycji psychoanalitycznej. Opisuje, jak trudne, nieuświadomione części doświadczenia pacjenta mogą zostać „przekazane” drugiej osobie i odtworzone w relacji, także w relacji z terapeutą. Błąd wrogiej atrybucji pochodzi z kolei z psychologii poznawczej i społecznej. Opisuje utrwaloną tendencję do odczytywania niejednoznacznych zachowań innych ludzi jako wrogich. Choć oba pojęcia powstały w różnych szkołach, opisują pokrewne doświadczenia: przekonanie, że świat i inni są zagrażający, oraz sposoby, w jakie to przekonanie samo się potwierdza.
Pomostem między nimi jest osobista narracja pacjenta, czyli opowieść, jaką człowiek tworzy o sobie, innych i swoich relacjach. W niej spotykają się nieświadome wzorce relacyjne i wyuczone sposoby interpretowania rzeczywistości. Kluczowe okazuje się nie to, co mówi ta opowieść, ale to, jak bardzo jest sztywna. Sztywna narracja i wrogie interpretacje wzajemnie się wzmacniają i zamykają człowieka na nowe doświadczenie. W tym ujęciu zmiana terapeutyczna nie polega na zastąpieniu „złej” opowieści „dobrą”. Polega na stopniowym zmniejszaniu sztywności narracji: poprzez symbolizację afektu, większą elastyczność interpretacyjną i rozwijanie tzw. momentów innowacyjnych, czyli chwil, w których w opowieści pacjenta pojawia się coś nowego. Praca z narracją pozwala dostrzec utrwalone wzorce, zrozumieć ich źródła i stopniowo budować bardziej elastyczną, mniej zagrażającą opowieść o sobie i świecie. Centralne miejsce zajmuje tu relacja terapeutyczna, w której pacjent może doświadczyć czegoś innego niż to, czego oczekuje na podstawie dotychczasowej historii.
Artykuł jest dobrym przykładem tego, co rozumiemy przez myślenie integracyjne. Artykuł pokazuje, jak takie podejście może wyglądać w praktyce, gdy teoria z różnych tradycji służy jednemu celowi: lepszemu rozumieniu pacjenta.
Zachęcamy do lektury!
Opis bibliograficzny:
Kita, S. (2026). Projective identification, hostile attribution bias, and personal narrative in integrative psychotherapy. Psychoanalytic Psychotherapy. Advance online publication.
https://doi.org/10.1080/02668734.2026.2711943