Stanowisko Polskiego Stowarzyszenia Psychoterapii Integracyjnej
dotyczące Projektu rozporządzenia Ministra Zdrowia zamieniającego rozporządzenie w sprawie specjalizacji w dziedzinach mających zastosowanie w ochronie zdrowia.
Polskie Stowarzyszenie Psychoterapii Integracyjnej w całości odrzuca procedowany przez Ministerstwo Zdrowia projekt zmieniający rozporządzenie w sprawie specjalizacji w dziedzinach mających zastosowanie w ochronie zdrowia ( z dnia 2.11.2022) oraz wyraża głębokie zaniepokojenie chęcią wprowadzenia regulacji zawodu psychoterapeuty za pomocą rozporządzenia, nie zaś aktem wyższego rzędu tj. ustawą. Jednocześnie Stowarzyszenie Psychoterapii Integracyjnej wzywa do podjęcia przez rząd prac nad ustawą o Zawodzie Psychoterapeuty jako odrębnym zawodzie.
Zawód psychoterapeuty jest zawodem odrębnym (również od zawodu psychologa) i wymaga specyficznego, wieloletniego kształcenia nie tylko teoretycznego, ale też praktycznego pod nadzorem oraz doświadczeń własnych.
W wyniku współdziałania, przez lata, środowisko psychoterapeutyczne wypracowało (w ramach forum współpracy towarzystw lub członkostwa w Polskiej Radzie Psychoterapii) standardy szkolenia określające tak zwane minimum szkoleniowe, w skład którego wchodzą:
minimum 1200 godzin rozłożonych na 4 lata zajęć warsztatowo- wykładowych;
staż kliniczny minimum 360 godz.;
nadzór praktyki psychoterapeutycznej adepta przez superwizorów psychoterapii;
psychoterapia własna minimum 100 godz.
Tylko tego typu wielowymiarowe szkolenie umożliwia nie tylko ocenę wiedzy i umiejętności adepta zawodu, ale również weryfikuje jego predyspozycje osobowościowe do wykonywania zawodu psychoterapeuty.
Przedstawiona propozycja uzyskiwania specjalizacji w psychoterapii dopuści do wykonywania zawodu osoby de facto nie posiadające specjalistycznego przygotowania opisanego powyżej. Propozycja szkolenia w zakresie psychoterapii w ramach studiów podyplomowych oraz uzyskiwanie specjalizacji poprzez teoretyczny egzamin nie spowoduje wzrostu ilości odpowiednio przygotowanych profesjonalistów, a jedynie obniży jakość usługi. Proponowany system kształcenia w praktyce oznacza wprowadzenie usługi poradnictwa lub wsparcia psychologicznego, nie zaś psychoterapii. Wykształcenie psychoterapeuty i przygotowanie go do samodzielnego uprawiania zawodu wymaga indywidualnej ścieżki kształcenia pod okiem doświadczonego psychoterapeuty.
Specyfika wykonywania zawodu psychoterapeuty wymaga ustawicznego doszkalania, po zakończeniu tzw. minimum szkoleniowego. W ramach dbania o najwyższe dobro pacjenta wymaga też pracy przy wsparciu i pod nadzorem superwizora (tj. szczególnie doświadczonego psychoterapeuty, posiadającego certyfikat superwizora jednego z istniejących towarzystw psychoterapeutycznych).
Uważamy, że brak właściwego wyszkolenia, niewłaściwa weryfikacja, bezterminowe nadanie uprawnień specjalisty psychoterapii przy braku nadzoru nad pracą specjalisty w psychoterapii, to czynniki niebezpieczne dla poziomu jakości świadczenia, mogące zagrażać zdrowiu psychicznemu osób uczestnicząc w procesie psychoterapii.
Ponadto, Ministerstwo Zdrowia posiada już regulacje dotyczące zatrudniania psychoterapeutów w ośrodkach służby zdrowia. Posiada również listę akredytowanych ośrodków szkolących psychoterapeutów i nadających certyfikaty/uprawnienia psychoterapeutom. Proponowane rozporządzanie nie ureguluje obecnej sytuacji dotyczącej zawodu psychoterapeuty. Nie przyczyni się również w żadnym stopniu do zmniejszenia zagrożenia dla pacjentów narażonych na kontakt z osobą niewłaściwie przygotowaną do udzielania tego typu pomocy. Rozporządzenie to, nie wpłynie też na zwiększenie dostępności tej formy pomocy osobom z trudnościami emocjonalnymi a wprost przeciwnie ograniczy dostępność do tej formy leczenia.
Uważamy, że proponowane kryteria doboru osób do szkolenia w celu uzyskania tytułu specjalisty w psychoterapii dotyczące bazowego wykształcenia (psychologia, pedagogika, medycyna, pielęgniarstwo, socjologia i resocjalizacja) wykluczające osoby o innym wykształceniu wyższym, są nieuzasadnione i nie poparte żadnymi badaniami naukowymi. Są one rażąco niesprawiedliwe w stosunku do doświadczonych psychoterapeutów i tych będących w procesie wieloletniego szkolenia a którzy ukończyli inny kierunek studiów magisterskich. Tego typu wybór ograniczy dostęp do szkolenia specjalistów psychoterapii a tym samym dostępność psychoterapii. Znacznie istotniejszym kryterium doboru jest osobowościowy profil kandydata (który można zweryfikować dopiero w procesie szkolenia), niż kierunek ukończonych studiów.
W związku z powyższym Polskie Stowarzyszenie Psychoterapii Integracyjnej w całości odrzuca procedowany przez Ministerstwo Zdrowia projekt rozporządzenia. Apelujemy o zaprzestanie prac nad proponowanym przez Ministerstwo Zdrowia szkodliwym rozporządzeniem oraz domagamy się podjęcia prac nad ustawą o zawodzie psychoterapeuty. Nadmieniamy, że istnieje już gotowy projekt ustawy o zawodzie psychoterapeuty opracowany przez Polską Radę Psychoterapii – organizację zrzeszającą kilkanaście towarzystw psychoterapeutycznych pięciu uznanych podejść w psychoterapii.
W imieniu Zarządu Polskiego Stowarzyszenia Psychoterapii Integracyjnej:
Prezeska PSPI
mgr Dorota Reguła
I Wiceprezeska PSPI
mgr Teresa Wardzyńska
II Wiceprezeska PSPI
mgr Iwona Jopek